CHINT Catalog: Current Transformers (CT) – Low Voltage เป็นกลุ่มอุปกรณ์สำหรับ แปลงกระแสไฟฟ้าขนาดสูงให้เป็นกระแสขนาดมาตรฐานที่สามารถนำไปวัดค่าและใช้กับอุปกรณ์ป้องกันได้ เช่น Ammeter, Energy Meter, Power Meter, Multifunction Meter และ Protection Relay

ผมสรุปให้ในมุมที่เหมาะสำหรับนำไปทำ เว็บไซต์ / WooCommerce / Catalog สินค้า ดังนี้ครับ

1. Current Transformer (CT) คืออะไร?

Current Transformer หรือ CT คือหม้อแปลงกระแสไฟฟ้า ทำหน้าที่ลดกระแสจากด้าน Primary ที่มีค่ากระแสสูง ให้เป็นกระแสด้าน Secondary ที่เหมาะสมสำหรับเครื่องมือวัด

ตัวอย่างเช่น

ระบบไฟฟ้า 400A → CT 400/5A → Meter

หมายความว่าเมื่อ Primary มีกระแส 400A จะได้กระแส Secondary สูงสุดตามอัตราส่วนเป็น 5A

CT จึงช่วยให้สามารถนำกระแสจากระบบกำลังมาใช้งานกับอุปกรณ์วัดและควบคุมได้อย่างปลอดภัยและเหมาะสม

2. หลักการทำงานของ CT

โครงสร้างพื้นฐานมี 2 ด้าน

Primary Side

เป็นด้านที่มีกระแสของระบบไฟฟ้าไหลผ่าน เช่น

• 100A
• 200A
• 400A
• 800A
• 1,000A
• 2,000A

Secondary Side

ส่งกระแสที่ลดลงแล้วไปยัง Meter หรือ Relay เช่น

• 5A
• 1A

ตัวอย่าง:

ระบบไฟฟ้า
    │
  800A
    │
    ▼
┌─────────────┐
│     CT      │
│ 800A / 5A   │
└─────────────┘
       │
       ▼
   Power Meter

ดังนั้น CT ไม่ได้ทำหน้าที่ลดแรงดันไฟฟ้า แต่ทำหน้าที่ลด กระแส ให้เหมาะสมกับวงจรวัด

3. CT Ratio

สิ่งสำคัญที่สุดในการเลือก CT คือ CT Ratio

ตัวอย่าง

เช่น

CT 400/5A

เมื่อ Primary Current = 400A

Secondary Current ≈ 5A

อัตราส่วนคือ

400 ÷ 5 = 80

ดังนั้น CT Ratio = 80:1

4. CT Secondary 5A และ 1A

CT ที่ใช้ในงาน Low Voltage มักพบ Secondary เช่น

5A

เป็นค่าที่พบได้ทั่วไปในระบบ Metering และ Protection แบบดั้งเดิม

ตัวอย่าง:

300/5A

1A

นิยมใช้ในระบบที่ต้องการลดกระแสในสาย Secondary โดยเฉพาะระบบที่ระยะเดินสาย CT ไปยัง Meter/Relay ค่อนข้างไกล

ตัวอย่าง:

300/1A

ดังนั้นเวลาเลือก CT ต้องตรวจสอบว่า Meter หรือ Protection Relay ที่นำไปต่อรองรับ 1A หรือ 5A

5. CT สำหรับติดตั้งบนสายหรือ Busbar

CT Low Voltage สามารถแบ่งตามรูปแบบการติดตั้งได้หลายแบบ

① Cable Type

มีช่องตรงกลางสำหรับสอดสายไฟ

      Cable
──────────────
       ↓
    ┌─────┐
    │ CT  │
    └─────┘

เหมาะกับ

• Cable
• Flexible Cable
• Wiring System

② Busbar Type

ออกแบบให้ Busbar ผ่านช่อง CT

เหมาะกับ

• Switchboard
• MDB
• Distribution Board
• Main Feeder

③ Window Type

มีช่องเปิดตรงกลางสำหรับให้ตัวนำไฟฟ้าผ่าน

จุดเด่นคือสามารถติดตั้งกับระบบที่มี Busbar หรือ Cable ตามขนาดช่องที่กำหนด

④ Split Core CT

เป็น CT ที่สามารถเปิดตัว CT ออกได้ ทำให้ติดตั้งกับสายที่มีอยู่แล้วได้โดยไม่ต้องถอดสายออก

เหมาะกับ

• Energy Monitoring
• Retrofit
• Existing Electrical Panel
• Building Energy Management

6. CT สำหรับ Metering

CT สำหรับ Metering ใช้ร่วมกับ

• Ammeter
• Digital Meter
• Energy Meter
• Power Meter
• Multifunction Meter
• Power Quality Meter

ตัวอย่างระบบ

Incoming
   │
   ▼
  CT
   │
   ├────→ Ammeter
   │
   └────→ Power Meter

ทำให้ Meter สามารถวัดกระแสของระบบที่มีค่ากระแสสูงได้

7. CT สำหรับ Protection

CT ยังสามารถใช้เป็นส่วนหนึ่งของระบบ Protection ได้

เช่น

• Overcurrent Protection
• Short Circuit Protection
• Earth Fault Protection
• Motor Protection
• Feeder Protection

CT จะส่งสัญญาณกระแสไปยัง Protection Relay

Power System
     │
     ▼
    CT
     │
     ▼
Protection Relay
     │
     ▼
Circuit Breaker

เมื่อ Relay ตรวจพบกระแสผิดปกติ ก็สามารถส่งคำสั่งไปยัง Circuit Breaker เพื่อเปิดวงจรได้

8. Accuracy Class

อีกค่าที่สำคัญมากคือ Accuracy Class

สำหรับงาน Metering ตัวอย่าง Class ที่พบได้ เช่น

• Class 0.2
• Class 0.5
• Class 1.0

โดยทั่วไป ตัวเลขยิ่งต่ำ หมายถึงข้อกำหนดด้านความแม่นยำสูงขึ้น ภายใต้เงื่อนไขที่มาตรฐานกำหนด

ตัวอย่าง

CT 500/5A Class 0.5

เหมาะกับงานวัดค่าที่ต้องการความแม่นยำมากกว่า CT ที่มี Accuracy Class สูงกว่า

อย่างไรก็ตามต้องเลือกตามประเภท Metering และมาตรฐานของระบบ ไม่ควรดูเฉพาะตัวเลข Class เพียงอย่างเดียว

9. Burden (VA)

Burden คือภาระที่ต่ออยู่กับ Secondary ของ CT โดยระบุเป็น VA

ตัวอย่าง

• 2.5VA
• 5VA
• 10VA
• 15VA
• 20VA

Burden ต้องสัมพันธ์กับ

• CT
• สาย Secondary
• Meter
• Relay
• ระยะทางเดินสาย

ตัวอย่าง

CT 400/5A, 5VA

หมายถึง CT สามารถรองรับ Burden ตามพิกัดที่กำหนดได้ที่เงื่อนไขมาตรฐาน

ดังนั้นในการเลือก CT ไม่ควรเลือกเฉพาะ Ratio แต่ต้องพิจารณา VA Burden ด้วย

10. Rated Insulation Voltage

สำหรับ CT Low Voltage ต้องดูค่า Rated Insulation Voltage (Ui) ด้วย

เช่น

Ui = 660V

หรือค่าที่สูงกว่านั้นตามรุ่น

ค่าดังกล่าวเกี่ยวข้องกับความสามารถของฉนวนของ CT ในระบบไฟฟ้า

11. Primary Current

การเลือก Primary Current ควรอ้างอิงจากกระแสใช้งานจริงของระบบ

ตัวอย่าง

โหลดทำงานประมาณ

360A

สามารถพิจารณา CT เช่น

400/5A

แต่ถ้าเลือก CT สูงเกินไปมาก เช่น

800/5A

ความละเอียดในการวัดช่วงโหลดปกติอาจไม่เหมาะกับงานที่ต้องการความแม่นยำสูง

ดังนั้นควรเลือก Ratio ให้สัมพันธ์กับ Normal Operating Current และวัตถุประสงค์ของการวัด

12. ตัวอย่างการใช้งานใน MDB

สมมติว่า MDB มี Main Breaker

MCCB 800A

ต้องการติดตั้ง Power Meter

สามารถออกแบบเบื้องต้นได้ เช่น

Main Busbar
     │
     ▼
 CT 800/5A
     │
     ▼
Power Meter
     │
     ├── Voltage
     ├── Current
     ├── Power
     ├── Energy
     └── Power Factor

Meter จะนำค่ากระแสจาก CT ไปคำนวณร่วมกับแรงดันเพื่อแสดงค่าทางไฟฟ้าต่าง ๆ

13. CT 3 เฟส

ระบบไฟฟ้า 3 Phase มักใช้ CT จำนวน 3 ตัว

L1 ──[ CT ]──────── Load
L2 ──[ CT ]──────── Load
L3 ──[ CT ]──────── Load

จากนั้นต่อ Secondary ของ CT ไปยัง Power Meter หรือ Multifunction Meter

ระบบสามารถวัด

• L1 Current
• L2 Current
• L3 Current
• Voltage
• kW
• kWh
• kvar
• Power Factor
• Frequency

ขึ้นอยู่กับความสามารถของ Meter

14. สิ่งสำคัญมาก: ห้ามเปิด Secondary CT ขณะมีกระแส Primary

ข้อควรระวังสำคัญของ CT คือ

ไม่ควรเปิดวงจร Secondary ของ CT ขณะที่ Primary มีกระแสไหล

เพราะสามารถทำให้เกิด แรงดันสูงที่ Secondary ซึ่งเป็นอันตรายต่อบุคลากรและอาจทำให้อุปกรณ์เสียหายได้

ดังนั้นวงจร CT ต้องออกแบบและติดตั้งโดยผู้มีความรู้ด้านระบบไฟฟ้า และควรมี Shorting Terminal / CT Shorting Block ตามความเหมาะสมของระบบ

15. CT กับ Current Sensor ต่างกันอย่างไร?

16. วิธีเลือก CHINT CT

เวลาลูกค้าต้องการ CT ควรสอบถามข้อมูลอย่างน้อยดังนี้

① Primary Current

เช่น

400A

② Secondary Current

เช่น

5A

③ จำนวนเฟส

เช่น

3 Phase

④ Installation

เช่น

• Cable
• Busbar
• Window
• Split Core

⑤ Accuracy Class

เช่น

Class 0.5

⑥ Burden

เช่น

5VA

⑦ Frequency

เช่น

50Hz

⑧ Insulation Voltage

เช่น

660V / 720V

⑨ Application

ต้องระบุว่าใช้สำหรับ

Metering หรือ Protection

เพราะ CT สำหรับสองงานนี้อาจมีข้อกำหนดแตกต่างกัน

17. ตัวอย่างการอ่านสเปก CT

สมมติระบุว่า

CT 600/5A – Class 0.5 – 10VA

สามารถอ่านได้ดังนี้

ดังนั้นเมื่อ Primary มีกระแส 600A จะได้ Secondary ประมาณ 5A ภายใต้เงื่อนไขการทำงานตามพิกัด

18. โครงสร้างหมวดสินค้า CHINT CT สำหรับ WooCommerce

ถ้าจะนำไปทำเว็บไซต์ ผมแนะนำจัดหมวดดังนี้ครับ

CHINT → Low Voltage → Current Transformers

1. Measuring Current Transformers

• Metering CT
• Class 0.5
• Class 1.0

2. Busbar Current Transformers

• Busbar Type
• Window Type

3. Cable Current Transformers

• Cable Type
• Round Hole Type

4. Split Core Current Transformers

• Split Core CT
• Energy Monitoring CT

5. Protection Current Transformers

• Protection CT
• Overcurrent Protection
• Earth Fault Protection

6. CT Accessories

• CT Shorting Terminal
• Terminal Block
• Mounting Accessories

19. Filter สินค้าที่ควรมีในเว็บไซต์

สำหรับ WooCommerce ผมแนะนำให้สร้าง Filter ดังนี้

Primary Current

• 50A
• 100A
• 200A
• 300A
• 400A
• 500A
• 600A
• 800A
• 1000A
• 1500A
• 2000A+

Secondary Current

• 1A
• 5A

Accuracy Class

• 0.2
• 0.5
• 1.0

Burden

• 2.5VA
• 5VA
• 10VA
• 15VA
• 20VA

Type

• Cable
• Busbar
• Window
• Split Core

Application

• Metering
• Protection

สรุปแบบเข้าใจง่าย

CHINT Current Transformer (CT) คืออุปกรณ์ที่ใช้สำหรับ แปลงกระแสไฟฟ้าขนาดสูงให้เป็นกระแสมาตรฐาน เช่น 1A หรือ 5A เพื่อส่งต่อให้ Ammeter, Power Meter, Energy Meter, Multifunction Meter หรือ Protection Relay

หัวใจสำคัญในการเลือก CT คือ

Primary / Secondary Ratio + Accuracy Class + Burden (VA) + ขนาดช่อง + วิธีติดตั้ง + ลักษณะการใช้งาน